Giáo dục vì sự phát triển bền vững

Giáo dục vì sự phát triển bền vững là gì?
Niềm hy vọng giải quyết nhiệm vụ này, nhiệm vụ rõ ràng là lớn lao nhất mà nhân loại từng phải đối mặt, đặt vào các chương trình giáo dục riêng biệt. Người ta thảo luận về vấn đề Phát triển Giáo dục để đạt tới sự phát triển bền vững ở cấp độ người đứng đầu Nhà nước và Chính phủ, đây cũng là một phần trong hoạt động của các tổ chức và nhóm làm việc quốc tế và liên chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, tổ chức giáo dục và các tổ chức khác trong suốt thập kỷ qua. Dù vậy, vấn đề chắc chắn cần phải có các thỏa thuận và hành động quốc tế trong lĩnh vực giáo dục đã được nêu ra làm tiền đề cho Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển Bền vững tại Johannesburg (năm 1992). Các tuyên bố được thông qua đã ghi nhận: “Giáo dục để phát triển bền vững cần khuyến khích việc hình thành ý thức về trách nhiệm cá nhân và tập thể, từ đó thay đổi hành vi nếu cần thiết.”
Tháng 1 năm 2005, Ủy ban UNESCO tuyên bố Thập kỷ Giáo dục để phát triển bền vững. Trong tháng 3 năm 2005, Ukraine đã trở thành một trong 55 quốc gia thành viên ký văn kiện”Chiến lược Giáo dục để phát triển bền vững.”

Chiến lược toàn cầu cho phát triển bền vững trong lĩnh vực giáo dục được quy định như sau:
• Giáo dục để phát triển bền vững được thực hiện trong suốt cuộc đời con người và là một phần không thể thiếu của giáo dục phổ thông;
• GDPTBV không nên chỉ giới hạn trong hệ thống giáo dục chính thức;
• Trong khuôn khổ giáo dục chính thức ở tất cả các cấp, cần thiết phải dần dần đạt được tính kỷ luật liên ngành.
• Nâng cao ý thức của các thành viên trong xã hội về sự hiểu biết về mối quan hệ và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa con người và thiên nhiên, nhận thức về sự cần thiết phải duy trì cân bằng toàn cầu và sự tham gia của tất cả mọi người vào vấn đề môi trường;
• Đảm bảo việc phổ biến kiến thức, kỹ năng, ra quyết định.
Cộng đồng quốc tế kêu gọi một sự tái định hướng của tất cả các lĩnh vực của giáo dục để phát triển bền vững. Các nước khác nhau đã đưa vào và vận hành thành công các chương trình giáo dục và các khóa học đào tạo về vấn đề này. Ví dụ, ở Thụy Điển, Hoa Kỳ, Ba Lan, Nga, Belarus, v.v …
Rõ ràng sự phát triển của giáo dục để phát triển bền vững đòi hỏi phải có mô hình sư phạm mới, văn hóa sư phạm và tư duy mới, nội dung sư phạm mới.

6. Phương pháp sư phạm cho động lực hành động
Chương trình giảng dạy đề xuất “Những bài học phát triển bền vững” thực hiện chiến lược khu vực giáo dục để phát triển bền vững trên nguyên tắc của lĩnh vực sư phạm nhân văn- sư phạm trao nội lực (empowerment). Trong giáo dục Việt Nam không có thuật ngữ tương tự. Dịch theo ý- đó là trao cho con người sức mạnh và cảm hứng để hành động.