Dạy học ủ phân hữu cơ trong Dự án “Rooting for Change – Chung tay kiến tạo thay đổi”: Gieo mầm sống xanh từ học đường
Trong khuôn khổ Dự án “Rooting for Change – Chung tay kiến tạo thay đổi”, Trung tâm C&E đã phối hợp cùng đoàn sinh viên Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và tổ chức Rikolto triển khai chuỗi hoạt động dạy học và thực hành ủ phân hữu cơ tại các trường THCS trên địa bàn Hà Nội. Chương trình được tổ chức tại Trường THCS Nam Trung Yên, Trường THCS Yên Hoà và Trường THCS Trương Công Giai, với sự đồng hành tích cực của Ban Giám hiệu và các thầy cô giáo nhà trường.
Hoạt động không chỉ mang đến kiến thức về phân loại rác thải hữu cơ mà còn giúp học sinh trực tiếp thực hành ủ phân, từ đó hình thành tư duy sống xanh và ý thức bảo vệ môi trường ngay trong đời sống hằng ngày.
Học phân loại rác hữu cơ: Nền tảng của quá trình ủ phân
Trước khi bước vào thực hành, học sinh được làm quen với khái niệm phân loại rác theo hai nhóm “Green” và “Brown” – kiến thức quan trọng quyết định chất lượng phân compost:
- Rác “Green”: giàu đạm và độ ẩm như vỏ rau củ, thức ăn thừa từ thực vật.
- Rác “Brown”: giàu carbon như lá khô, cành cây, giấy vụn, vỏ trứng.
Thông qua phần hướng dẫn của các anh chị sinh viên NUS, các em hiểu rằng việc phối trộn cân bằng hai nhóm rác giúp quá trình phân huỷ diễn ra hiệu quả, hạn chế mùi và tạo ra nguồn phân hữu cơ chất lượng cao, và việc cắt nhỏ rác hữu cơ trước khi ủ giống như hoạt động nhai thức ăn – giúp quá trình lên men diễn ra nhanh và thuận lợi hơn.
Những câu hỏi hồn nhiên nhưng đầy suy nghĩ như “Vì sao vỏ trứng thuộc nhóm Brown?” hay “Nếu mỗi gia đình đều ủ phân thì lượng rác chôn lấp sẽ giảm bao nhiêu?” đã mở ra không gian đối thoại sôi nổi, giúp kiến thức không còn khô khan mà trở thành hành trình khám phá thực sự.
Thực hành ủ phân hữu cơ: Học qua trải nghiệm
Điểm nhấn của chương trình là hoạt động thực hành ủ phân hữu cơ theo nhóm nhỏ. Dưới sự hướng dẫn từng bước, học sinh trực tiếp:
- Cắt nhỏ vỏ rau củ
- Bóp vụn vỏ trứng
- Xử lý lá cây, cành khô
- Phối trộn nguyên liệu theo tỷ lệ phù hợp
- Cho vào thùng ủ phân
Không khí lớp học trở nên sôi nổi khi các em vừa làm, vừa trao đổi và chia sẻ quan điểm. Tại Trường THCS Nam Trung Yên, vườn trường “hô biến” thành không gian học tập trải nghiệm ngoài trời, nơi những khái niệm như tái chế, phát triển bền vững và vòng đời thực phẩm trở nên gần gũi, dễ hiểu.
Qua hoạt động này, học sinh nhận ra rằng rác nhà bếp không chỉ là thứ bỏ đi, mà có thể quay trở lại nuôi dưỡng cây trồng, khép kín vòng tuần hoàn tự nhiên.
Giáo dục môi trường gắn với truyền cảm hứng quốc tế
Không chỉ dừng lại ở kiến thức kỹ thuật về ủ phân hữu cơ, chương trình còn là cầu nối giao lưu văn hoá và học thuật. Các sinh viên NUS chia sẻ về sáng kiến môi trường tại Singapore, kinh nghiệm học tập và cơ hội học bổng, từ đó mở rộng tầm nhìn cho học sinh Việt Nam.
Sự đồng hành của giáo viên nhà trường giúp nội dung buổi học được kết nối chặt chẽ với chương trình giáo dục chính khoá và thực tiễn sinh hoạt học đường. Mỗi không gian – từ lớp học đến thư viện – đều có thể trở thành nơi gieo mầm lối sống xanh khi có phương pháp phù hợp.
Ủ phân hữu cơ trong trường học – Bước đi nhỏ cho thay đổi lớn
Thông qua chuỗi hoạt động thuộc Dự án “Rooting for Change – Chung tay kiến tạo thay đổi”, Trung tâm C&E cùng các đối tác tin rằng giáo dục môi trường cần bắt đầu từ trải nghiệm thực tế. Khi học sinh được hiểu – thực hành – và tự đặt câu hỏi, các em không chỉ nắm vững kiến thức về ủ phân hữu cơ mà còn dần hình thành thói quen phân loại rác và tư duy phát triển bền vững.
Từ những vỏ rau củ, lá khô và vỏ trứng tưởng chừng bỏ đi, những “hạt mầm xanh” về nhận thức đã được gieo xuống. Và chính từ học đường, hành trình kiến tạo thay đổi cho môi trường đang âm thầm bắt đầu – bền bỉ, tích cực và đầy hy vọng. 🌱